Czy kolagen jest polecany sportowcom?
W sytuacji wzmożonej aktywności fizycznej, u osób uprawiających sport zarówno amatorsko, jak i wyczynowo, jak również u tych narażonych na znaczne obciążenia stawów (na przykład osób z nadwagą) codzienna dieta może wymagać uzupełnienia o składniki o działaniu wspomagającym pracę układu ruchu. Również suplementacja jest zalecana kobietom po menopauzie oraz osobom starszym, by wspierać ochronę osłabionych kości i stawów. Suplement diety dostarcza organizmowi cennych składników aktywnych, przyczyniając się do utrzymania go w najlepszej kondycji fizycznej, wytwarzaniu mazi stawowej, potrzebnej do prawidłowego funkcjonowania stawów, a także przyczynia się do zapewnienia odpowiedniej mineralizacji kości i zębów.
Przy intensywnych i częstych treningach, jakie często towarzyszą trybowi życia sportowców, nie trudno o narażenie na urazy i kontuzje. Mając do czynienia z rekreacyjnym czy też wyczynowym sportem zawodowym, oczywistym faktem jest, że ludzki organizm ma wyższe zapotrzebowanie na energię, składniki odżywcze i budulcowe od osoby nieaktywnej fizycznie. Wszystkie te elementy są niezbędne do skutecznej i szybkiej regeneracji, a tym samym zmniejszenia ryzyka kontuzji. Warto wiedzieć, że wraz z procesami przebudowy czy też regeneracji mięśni, następują też systematyczne procesy wymiany włókien kolagenowych. Jeśli zabraknie kolagenu, czy to w diecie, czy poprzez suplementację – może to narażać sportowca na słabsze i wydłużone dochodzenie do sprawności po kontuzji.
Możliwości wykorzystania kolagenu dla sportowców to nie tylko kwestia zmniejszania ryzyka kontuzji i urazów, ale też sam proces leczenia już rozwiniętych zwyrodnień czy też innych zaburzeń przebiegających z bólami stawów. Skuteczność preparatów z kolagenem niejednokrotnie badano właśnie w związku z chorobami zwyrodnieniowymi stawów i działanie preparatów kolagenu świetnie oddaje tak zwana skala WOMAC. Ocenia ona takie objawy, jak ból, sztywność stawów, ograniczenie ich ruchomości. Po 3 miesiącach suplementacji kolagenem osiągnięto poprawę na skali WOMAC o ponad 30%. Choć badania wskazują jednoznacznie na skuteczność terapii kolagenem, to jednocześnie trzeba podkreślić, że kolagen na stawy (dla sportowca, ale też dla osoby nieaktywnej fizycznie) powinien być stosowany co najmniej przez 3 miesiące, by można było odczuć jego pozytywne efekty. Jednak suplementy z kolagenem to nie jedyny sposób na zwiększenie ilości tego białka w organizmie, ważna jest także i codzienna dieta.
Składniki diety sportowca, które mogą przyczyniać się do produkcji kolagenu to przede wszystkim:
-
- Witamina C – która jest niezbędna do procesów syntezy kolagenu. Znajdziemy ją zwłaszcza w cytrusach, papryce, dzikiej róży czy natce pietruszki.
-
- Żelazo – witamina C wspomaga jego wchłanianie, a znajduje się ono zwłaszcza w podrobach, roślinach zielono liściastych, mięsie, strączkach, jajkach.
-
- Miedź – jej źródłem są orzechy, pestki, nasiona, podroby oraz strączki.
-
- Prolina i glicyna – białka, które są obecne w mięsie, żelatynie, podrobach, a także nabiale czy grzybach.
Warto ponadto wiedzieć, jakie czynniki są szczególnie szkodliwe dla optymalnej ilości kolagenu w organizmie. Niedobór kolagenu może być bowiem spowodowany nie tylko jego zbyt małą ilością w diecie, brakiem suplementacji w sytuacji zwiększonego zapotrzebowania, ale też: stresem, nadmiernym spożyciem cukru i produktów wysoko przetworzonych, współistniejącymi chorobami (głównie autoimmunologicznymi), ekspozycją na promieniowanie ultrafioletowe oraz na dym papierosowy i inne toksyny. Jeśli jesteś sportowcem i zależy Ci na dobrych wynikach treningowych oraz podczas zawodów, to koniecznie pamiętaj o zminimalizowaniu ekspozycji na wspomniane szkodliwe czynniki. Więc kolagen ma wpływ na układ ruchu, ale to właśnie białko ma też znaczenie dla pracy układu krwionośnego. A u sportowców przekłada się na wytrzymałość serca, wydolność układu oddechowego. Ponadto, jak każde inne białka, także kolagen bierze udział w budowie tkanki mięśniowej, co przede wszystkim jest nieodzowne dla sportowców uprawiających wysiłki oporowe i sporty siłowe. Nawet do 10% białek mięśniowych zawiera kolagen.
Kolagen przed czy po treningu?
Odżywki dla sportowców z kolagenem mogą wspierać organizm w kontekście zwiększania ruchomości stawów, zmniejszania ryzyka ścierania się stawów i uszkodzenia więzadeł, ochrony przed kontuzjami i zwyrodnieniami, mogą też przyczyniać się do regeneracji układu ruchowego. Suplementacja kolagenem dla sportowców jest też zalecana w profilaktyce i leczeniu bólów przeciążeniowych i innych wynikających z wysokiego poziomu aktywności. W zasadzie moment spożycia suplementu z kolagenem nie ma istotnego znaczenia dla skuteczności preparatu kolagenowego. Warto każdorazowo sprawdzać zalecenia producenta dotyczące stosowania danego produktu.
Pozytywne opinie na temat suplementowania kolagenu są jak najbardziej słuszne: wiele badań przeprowadzonych na grupach sportowców wykazało, że przyjmowanie suplementów diety, które zawierających hydrolizowany kolagen zmniejsza ból po treningowy, a także obniża ryzyko pojawienia się groźnych zmian zwyrodnieniowych w chrząstkach, stawach. Jednak jest jeden warunek, aby tym samym czasie dostarczyć odpowiednią ilość witaminy C, ponieważ tylko w jej obecności organizm jest w stanie tworzyć nowe włókna kolagenowe. Ze względu na funkcję, jaką jest odporność na rozciąganie i ściskanie, kolagen amortyzuje uderzenia chrząstek kości. Dzięki temu zapobiega kontuzjom, które częściej zdarzają się sportowcom niż osobom znacznie mniej aktywnym. Wiele badań dowiodło, że istnieje duży związek między spożywaniem kolagenu a kondycją tkanki łącznej oraz, że dostarczanie tego białka ma kluczowy wpływ na samopoczucie człowieka i wygląd. Decydując się na kolagen dobrej jakości, mamy pewność, że będzie on smaczny lub przynajmniej neutralny w smaku. Gdyż jego przyjmowanie nie powinno się dla nas wiązać z żadnym dyskomfortem. Wystarczy odrobina cierpliwości, tak jak inne suplementy, kolagen trzeba zażywać minimum miesiąc, najlepiej trzy, a jeśli mamy problemy zdrowotne związane ze stawami czy kośćmi, nawet pół roku. Dopiero wtedy będziemy mogli zaobserwować, jak wpływa na nas uzupełnianie „białka młodości”. Możemy powiedzieć, że jest to jedyny- legalny doping dla sportowców. Bo nie tylko zmniejsza ryzyko kontuzji i urazów. Ale wspomaga również procesy rozwiniętych zwyrodnień, czy innych aburzeń przebiegających z bólami stawów.
